SKKN và Bài giảng E-Learning

Lê Thị Tuyết Mai - SKKN công tác giáo dục và định hướng cho học sinh đọc sách tại Thư viện nhà trường

4/25/2013 4:47:05 PM

Hiện nay, do cơ chế mở nhiều loại sách truyện được phát hành từ nhiều nhà xuất bản khác nhau. Đáp ững nhu cầu laành mạnh, tạo sân chơi bổ ích cho các em là điều cần thiết. Một số truyện tranh khơi dậy tính tò mò, tạo cho các em sự đam mê, thích khám phá những không gian kì ảo với mục đích bảo vệ môi trường, trái đất, vũ trụ...

SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM

CÔNG TÁC GIÁO DỤC & ĐỊNH HƯỚNG CHO HỌC SINH ĐỌC SÁCH TẠI THƯ VIỆN NHÀ TRƯỜNG

 

Tác giả

:

LÊ THỊ TUYẾT MAI

Chức vụ

:

Cán bộ phụ trách thư viện

Trình độ

:

Đại học Văn – Thư viện

Chuyên môn

:

Chuyên trách thư viện

Danh hiệu

:

Giáo viên Thư viện Giỏi cấp Quốc gia (Giải NHẤT)

Loại đề tài

:

Sáng kiến trong lĩnh vực Quản lý thư viện trường học

 

I. CƠ SỞ LÝ LUẬN 3

II. CƠ SỞ KHOA HỌC VÀ THỰC TIỄN.. 3

III. CÁC BƯỚC TIẾN HÀNH: BIỆN PHÁP GIÁO DỤC.. 5

1. Tuyên truyên giải thích cho học sinh hạn chế của một số truyện tranh, dịch từ truyện nước ngoài 5

2. Tăng cường bổ sung cho kho sách thư viện có nội dung tốt 6

3. Duy trì nề nếp đọc sách ở Thư viện. 6

4. Tổ chức các cuộc thi kể chuyện theo sách. 6

5. Phương pháp đọc to, nghe chung. 7

6. Điểm sách. 7

IV. KẾT QUẢ ĐẠT ĐƯỢC.. 7

V. KẾT LUẬN.. 8

 


 

I. CƠ SỞ LÝ LUẬN

Cùng với nhu cầu học tập, vui chơi giải trí...sách báo là nhu cầu không thể thiếu của mỗi học sinh chúng ta, vì sách báo la kho tàng trí thức của nhân loại. Nhờ đó mà tầm nhận thức của các em được mở rộng trên mọi lĩnh vực. Đặc biệt đối với học sinh THCS việc đọc sách tham khảo, sách truyện không chỉ những có ý nghĩa mở mang kiến thức mà còn góp phần hình thành nhân cách cho các em. Đáng tiếc trong những năm gần đây, thị trường sách xuất hiện khắp nơi, các đầu sách đáp ứng thị hiếu của các em được xuất bản hết sức phong phú. Song song với những  cuốn sách có nội dụng tốt, có tác dụng giáo dục kém nhưng lại có những tình tiết ly kì hấp dẫn (nhân vật trong truyện có những hạnh động bạo lực, côn đò, ma quái...) được bày la liệt ở các quầy sách lôi cuốn các em. Vì vậy việc đọc sách của các em cần phải có sự định hướng của các thầy cô giáo và các bậc phụ huynh. Thực tế, trong những năm qua,việc đọc sách của các em không được hướng dẫn cụ thể, còn tản mạn thậm chí còn bị cuốn hút vào những cuốn sách đó mà ít tìm đến những cuốn sách ở thư viện. Vì vậy tôi đã có suy nghĩ về “ Một số biện pháp thu hút và định hướng cho học sinh đọc sách ở thư viện nhà trường”.

II. CƠ SỞ KHOA HỌC VÀ THỰC TIỄN

Gần đây thị trường truyện tranh thật sôi động, các bộ truyện tranh mới thi nhau ra mắt độc giả nhí, đặc biệt là truyện tranh Nhật Bản. Các quầy cho thuê sách thiếu nhi đều thừa nhận truyện tranh Nhật Bản “ăn khách” nhất. Đặc biệt là các ngày mà bộ truyện tranh Nhật Bản phát hành  tập mới thì ở quầy sách nào cũng diễn ra các cảnh các em xô lấn tranh giành nhau thuê. Hình ảnh này đáng ra phải có ở thư viện. Vậy mà, trong lúc này, thư viện trường học lại rất vắng học sinh vào đọc. Đặc biệt là học sinh THCS, ngoài sách truyện các em cần phải đọc nhiều sách tham khảo và lượng kiến thức các em học rất lớn, đòi hỏi các em phải nghiên cứu thêm. Nhìn lại hoạt động của thư viện trường, tôi đã có nhiều cố gắng phục vụ tốt, tạo mọi điều kiện thuận lợi để các em vào đọc sách, nhưng tại sao số lượng học sinh vào đọc ít, một số em do yêu cầu của giáo viên chủ nhiệm chỉ miễn cưỡng  vào đọc một cách qua loa. Để trả lời cho thắc mắc của mình tôi đã đi đến một số quầy sách tìm hiểu nguyên nhân.

Hiện nay, do cơ chế mở nhiều loại sách truyện được phát hành từ nhiều nhà xuất bản khác nhau. Đáp ững nhu cầu laành mạnh, tạo sân chơi bổ ích cho các em là điều cần thiết. Một số truyện tranh khơi dậy tính tò mò, tạo cho các em sự đam mê, thích khám phá những không gian kì ảo với mục đích bảo vệ môi trường, trái đất, vũ trụ... song bên cạnh  những điều bổ ích, không ít nhãng nhà xuất bản chạy theo lợi nhuận đã cho ra đời một số truyện tranh mang đầy tính bạo lực. Tâm lý trẻ luôn sống cùng tâm lý nhân vật. Chính điều này đã tác động không nhỏ đến nhận thức của các em. Những vụ bắn giết, biến hình, những không gian đầy ma quái luôn làm tâm trí các em căng thảng, hồi hộp: những “siêu nhân”, “người máy”, “siêu quậy”...cùng với những am thanh, hành động: “chưởng”, “xoẹt”, “vù”, “vèo”...đã thực sự cuốn hút độc giả nhí.

Một số truyện tranh nước ngoài đã lôi cuốn các em ỏ hình thức đẹp “hợp gu” với thị hiếu tuổi trẻ. Còn nội dung thì rất ly kì, hấp dẫn, nhiều pha đấm đá, biến hóa khơi gợi tính tò mò gây đam mê. Hễ xem xong cuốn trước thì em nào cũng muốn xem tiếp cuốn sau và bằng mọi cách xem cho kì được. Những sách đó có nội dung đầy tính kích thích bạo lực, giang hồ, hiệp sĩ, trẻ em xem những truyện này rất dễ nhiễm thói ngông ngênh, tôn sung sức mạnh, coi nhẹ tình cảm, chai sần về lối sống. Đã có không ít những trường hợp nhiễm mạnh gây án, trở thành tội phạm vị thành niên, gây bao nhức nhối cho gia đình và xã hội.

Trong khi đó, ở các thư viện trường học, theo thông tư 701 của Sở Giáo dục –Đào tạo ngày 14/11/2000: “là loại ra khỏi thư viện những sách có nội dung giáo dục kém, bổ sung những sách mang tính giáo dục cao”. Có một số truyện tranh Việt Nam được xuất bản, đáng chú ý là bộ “ Cô tiên xanh” lời của Nguyễn Tấm Huy, tranh Nguyệt Minh, nhà xuất bản Đồng Nai, tập truyện tranh “ Thần đồng đất Việt” về nội dung thì mang tính giáo dục cao, có ý nghĩa sâu sắc, song về hình thức thì thiếu hấp dẫn. Các tranh sách tối đã là 4 ô hình, từng ô nét vẽ vẫn chưa đẹp, hình ảnh đơn giản và cũng còn thiếu những tình tiết ly kì, lôi cuốn

Ở thị trường sách thì như vậy, về trường  tôi đã làm một điều tra về hững thú học sách của các em học sinh. Số lượng điều ta là 100 hs lớp 6; 100 hs lớp 7 với yêu cầu là thích đọc truyện nào nhất thì kết quả như sau:

- Thích đọc truyện tranh nước ngoài: 100 hs, có 70 hs, chiếm tỉ lệ: 70%.

- Thích đọc truyện tranh Việt Nam: 100 hs, có 50 hs, chiếm 50%.

- Thích đọc truyện ngắn, truyện dài, truyện cổ tích: 100 hs, có 30 hs, chiếm 33%.

- Thích đọc sách tham khảo, phục vụ học tập: 100 hs, có 20 hs, chiếm 20%.

Từ những thực tế trên tôi thấy, là những người trực tiếp dạy dỗ, giáo dục các em học sinh mình cần phải làm gì để định hướng và giúp các em hạn chế tiếp xúc với truyện tranh nước ngoài (kém chất lượng) đang đầy rẫy những quầy thuê sách, phát huy tác dụng của kho sách thư viện nhà trường. Trăn trở băn khoăn tôi mạnh dạn đưa ra một số biện pháp sau:

III. CÁC BƯỚC TIẾN HÀNH: BIỆN PHÁP GIÁO DỤC

Ngay từ đầu năm học, tôi đã tham mưu với ban giám hiệu nhà trường để có kế hoạch chỉ đạo, các chương trình thực hiện biện pháp giáo dục học sinh:

1. Tuyên truyên giải thích cho học sinh hạn chế của một số truyện tranh, dịch từ truyện nước ngoài

Thông qua đội ngũ giáo viên chủ nhiệm lớp và tổng phụ trách đội cùng trực tiếp tham dự cuộc họp phụ huynh đầu năm, tác động đến lức lượng này, khuyên giải cho học sinh thấy được:

Ảnh hưởng về nội dung của những tập truyện tranh mang tính bạo lực, không phải tức thời mà “mưa dầm thấm đất”. Đằng sau những vụ bắn giết, biến hình, những không gian đầy ma quái...ly kì có ức hấp dẫn, lôi cuons kỳ lạ đó là sự hình thành những tính chất hung hãn, bạo lực, giang hồ, coi nhẹ tình cảm, chai sần về lối sống, muốn trở thành người anh hùng...thấm dần và thay thế những phẩm chất trong sáng trong tâm hồn các em.

Bên cạnh những kênh hình có tính bạo lực là những dòng chữ nhòe nhoẹt, nguệch ngoạc gieo rắc những ý thức xấu trong lỗi sống như buông thả, vô trách nhiệm... Những câu chữ, lời nói tối nghĩa, không có tác dụng minh họa, củng cố và luyện tập cho những cố gắng nỗ lực của thầy, cô giáo trên lớp.

Trong khi đó, những truyện tranh trong nước có hình thức chưa đẹp hoặc chưa phải là truyện tranh có nội dung giáo dục; không hướng vào giáo dục lối sống lành mạnh, nhân từ, độ lượng, chân thành, trung thực và có tình cảm trong sáng, có lý tưởng đẹp, biết quí trọng lao động và nhân dân nhất là những bộ truyện cổ tích, những tấm gương “Người tốt, việc tốt”, sách bổ trợ các môn học.

Từ những phân tích trên, học sinh vát đặc biệt là phụ huynh hiểu được cái thiệt hơn trong việc đầu tư tiền bạc, thời gian cho con em mình đọc truyện hợp lý nhằm nâng cao tác dụng giáo dục và học tập cho con em mình.

2. Tăng cường bổ sung cho kho sách thư viện có nội dung tốt

Ngay từ đầu năm học, cán bộ thư viện tìm các nguồn sách, kịp thời đề xuất với nhà trường để có kinh phí bổ sung những bộ truyện tranh có nội dung tốt như: cô tiên xanh, thần Đồng đất Việt, gương hiếu thảo, sách bài tập nâng cao, bài tập trắc nghiệm các môn học...

Phát động các phong trào xây dựng tủ sách “Người tốt, việc tốt” trong học sinh nhằm bổ sung kho sách ngày càng thêm phong phú.

3. Duy trì nề nếp đọc sách ở Thư viện

Hàng tuần, thư viện mở cửa ít nhất 6/10 buổi và có lịch cụ thể cho từng khối lớp vào đọc sách phù hợp với từng lứa tuổi và cân đối khối lượng giữa sách truyện giải trí, cùng học tập tốt. Đảm bảo để các em đọc sách mà không xao nhãng việc học hành của mình.

Cán bộ thư viện tạo điều kiện và khuyến khích cho các em chọn đọc các bộ truyện tranh dài tập với những chủ đề phù hợp nói trên cùng với những truyện vừa, truyện dài như: Ngày hè sôi động, Đội Thiếu niên du kích Đình Bảng, Mái trường mến yêu, Dòng sông ấu thơ, Dế mén phiêu lưu ký... và một số bộ sách tham khảo phù hợp với cấp học của học sinh.

Hàng tuần, trong giờ chào cờ cần phải có nhận xét, tuyên dương các tập thể, cá nhân tham hoạt động tim hiểu, học tập tại thư viện có hiệu quả tốt nhằm khuyến khích các em đồng thời cũng cho các em nhận thấy rõ vai trò của việc đọc sách mà thư viện luôn nỗ lực hết mình...

4. Tổ chức các cuộc thi kể chuyện theo sách

Ngay từ đầu mỗi học kỳ, cán bộ thư viện phải phát động được các phong trào đọc sách, các cuộc thi kể chuyện theo sách ở thư viện, hàng tháng thi kể chuyện trong lớp và cuối kỳ tiếp tục thi kể chuyện trong khối... Sau đó là chọn ra các học sinh xuất sắc để tham gia cuộc thi kể chuyện trước toàn trường... Để làm tốt công tác này, cán bộ thư viện phải quán triệt đội ngũ cộng tác viên cùng với giáo viên chủ nhiệm và phụ trách Đội TNTP nhằm có sự kết hợp, giáo dục toàn diện, đưa hoạt động của thư viện thực sự tham gia tích cực vào hoạt động dạy và học nói chung của nhà trường.

5. Phương pháp đọc to, nghe chung

Đây là phương pháp một người đọc cho nhiều người nghe. Giáo viên chủ nhiệm mượn sách về lớp cho các em đọc vào 15 phút đầu giờ một số ngày trong tuần. Sau khi đọc xong từng câu chuyện, giáo viên dẫn dắt các em hiểu sâu hơn các tình tiết có tác dụng giáo dục cao như: em yếu, ghét nhân vật nào trong truyện? Vì sao? ; em thích đoạn nào nhất ? Vì sao?...

6. Điểm sách

Điểm sách là giới thiệu cho các em những sách mới nhập về của thư viện hoặc giới thiệu theo từng chủ đề các loại sách hiện có trong thư viện nhằm cập nhật đến học sinh tất cả các đầu sách mà các em có thể đọc.

Đối với vấn đề này, cán bộ thư viện cần lần lượt tổ chức theo từng chủ đề trong mỗi học kỳ cho cả giáo viên lẫn học sinh. Với sách mới nhập về, phương pháp chung của chủ điểm là phân tích tư tưởng của tác giả, tóm tắt cái hay, cái đẹp và những thành công nổi bật của sách nhằm tạo hứng thú hấp dẫn với mọi người. Sau mỗi lần điểm sách, cần phải lập tức triển khai cho học sinh chi mượn ngay, tránh hiện tượng chờ đợi quá lâu sẽ gây nên những phản ứng ngược trong việc đón đọc sách mới.

IV. KẾT QUẢ ĐẠT ĐƯỢC

Qua việc áp dụng các phương pháp trên đây, trong mấy năm qua, thư viện trường THCS Số 1 Nam Lý đã hạn chế được việc tiếp xúc với những nguồn văn hóa phẩm không phù hợp ở các cuốn sách truyện trên thị trường hiện nay. Thay vào đó, các em đã ngày càng thích những sách do thư viện cung cấp, tính tự giác, tích cực trong việc chủ động đến với thư viện đã tăng lên rất lớn. Thư viện đã trở thành một phần không thể thiếu trong hoạt động học tập lẫn giải trí của các em vì vậy mà số lượng học sinh đến với thư viện ngày càng đông đảo và duy trì liên tục trong suốt năm học.

Trao đổi với nhà trường, nhiều phụ huynh cho biết: Không giống như trước đây, con em họ thường xuyên thuê, mượn sách truyện từ các cửa hàng trên thị trường thì hiện nay, thay vào đó là những cuốn sách, truyện của thư viện trường. Rất nhiều phụ huynh còn tỏ ra rất hài lòng và phấn khởi vì đã loại được những mối lo lắng từ những cuốn sách mà vốn dĩ họ dường như không thể kiểm soát được của con em mình.

Tính đến giữa học kỳ 2 năm học này (2012-2013), tỷ lệ học sinh đọc sách tham khảo phục  vụ học tập tại thư viện tăng lên 50-70% so với cùng kỳ năm trước.

Đồng thời, tỷ lệ học sinh ham mê đọc truyện tranh và các tác phẩm văn học thiếu nhi do thư viện cung cấp cũng đạt 85% học sinh toàn trường trong năm học này. Và có 639/647 học sinh xem thư viện như một phần không thể thiếu trong cả học tập lẫn giải trí của mình bằng những cuốn sách, truyện mà thư viện cung cấp chiếm 98,7% tỷ lệ học sinh toàn trường.

Như vậy, với những biện pháp nói trên, chúng tôi đã thu hút và định hướng có hiệu quả cho học sinh đến với thư viện để đọc, tìm hiểu và học tập nhằm nâng cao chất lượng giáo dục, góp phần đắc lực vào việc giáo dục tư tưởng, tình cảm và định hướng nhân cách cho các em...

V. KẾT LUẬN

Trong những năm học vừa qua, với việc áp dụng và duy trì tốt các biện pháp nói trên, thư viện trường THCS Số 1 Nam Lý chúng tôi đã hạn chế được những

 



*) Tài liệu được giữ bản quyền bởi trường THCS Số 1 Nam Lý
     Biên tập và Quản lý bởi 
Hoàng Công Hậu - Biên tập Website

Hoàng Công Hậu

Đóng góp ý kiến Bản in
Họ và tên*
Email*
Phản hồi*
  Mã xác nhận: 2822